Özel okulda kardeş indirimi kuralları

Aynı okulda iki ya da daha fazla çocuğu okuyan ailelerin en çok sorduğu konulardan biri kardeş indirimidir. Kardeş indirimi yaygın bir uygulama olsa da yönetmelikte “kardeşe şu kadar indirim yapılır” diye bir kural yoktur. Yönetmelik indirimin nasıl ilan edileceğini, ne kadar olabileceğini ve şart ortadan kalktığında ne olacağını düzenler. Oranın kendisi okulun kararıdır.

İndirim ilanda yazmalı

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 54. maddesine göre ücret ilanlarında ders yılı ücretiyle birlikte peşin ya da süreli ödemeler ve kurumca belirlenecek indirimler belirtilir. Bu, kardeş indiriminin sözlü bir vaat olarak değil, ilanın parçası olarak yazılı olması gerektiği anlamına gelir. İlanda yer almayan bir indirim size teklif ediliyorsa, bunun sözleşmeye yazılmasını isteyin.

MEB’in yayımladığı öğrenci kayıt sözleşmesi şablonunda indirimin nedeni ayrı ayrı işaretlenir: kardeş, personel çocuğu, başarı ve şehit ya da gazi çocuğu gibi. Sözleşmenizde “kardeş” kutusunun işaretli olması, sonraki yıllarda indirimin hangi nedene dayandığını gösteren belgedir.

Yüzde elli sınırı

Yönetmelik, ilanda belirtilen indirim oranının ilan edilen öğrenim ücretinin yüzde ellisinden fazla olamayacağını söyler. Tek istisna, aynı kurucuya ait kurumlarda görev yapan personelin çocuklarıdır; onlara daha yüksek indirim uygulanabilir.

Bu sınır, birden fazla indirimin aynı öğrenciye uygulandığı durumlarda önem kazanır. Örneğin kardeş indirimi, erken kayıt ve peşin ödeme indirimleri birleştiğinde toplam indirimin nasıl hesaplandığını okuldan yazılı olarak sormak gerekir. İndirimlerin sırayla ya da toplanarak uygulanması arasındaki farkı burs ve indirim hesaplayıcısı gösterir.

İndirim hangi kardeşe uygulanır?

Yönetmelik bu konuda bir kural koymaz; uygulama okulun indirim yönergesine bağlıdır. Sık görülen iki yaklaşım vardır:

Yaklaşım	Nasıl işler?	Aile için etkisi
Sıraya göre	Okula ikinci kaydolan çocuğa indirim uygulanır	Ücretler farklıysa indirimin tutarı sıraya göre değişir
Düşük ücrete	İndirim, ücreti düşük olan kardeşe uygulanır	Toplam indirim tutarı daha küçük olur

Kardeşler farklı kademelerde okuyorsa (ör. biri ilkokulda, biri lisede) ücretler çoğu zaman farklıdır ve bu seçim toplam tutarı etkiler. Kardeş indirimi hesaplayıcısında iki yaklaşımı açıp kapatarak farkı görebilirsiniz.

Örnek aile hesabı

İki çocuklu bir aile düşünelim: büyük çocuğun yıllık ücreti 500.000 TL, küçük çocuğunki 400.000 TL; okul ikinci kardeşe yüzde 10 indirim uyguluyor.

• İndirim düşük ücretli kardeşe uygulanırsa: 500.000 + 400.000 × 0,90 = 860.000 TL; toplam indirim 40.000 TL.
• İndirim yüksek ücretli kardeşe uygulanırsa: 500.000 × 0,90 + 400.000 = 850.000 TL; toplam indirim 50.000 TL.

Aradaki 10.000 TL’lik fark yalnızca indirimin hangi çocuğa uygulandığından kaynaklanıyor. Oranlar büyüdükçe ve çocuk sayısı arttıkça bu fark da büyür.

Kardeş ayrılırsa ya da mezun olursa

Kardeşlerden biri mezun olduğunda ya da okuldan ayrıldığında diğer çocuğun indirimi de sona erebilir. Bu durumda yönetmeliğin 53/1 maddesi devreye girer: indirim şartları ortadan kalkan öğrencinin bir sonraki yılın eğitim ücreti, öğrencinin okula kayıt olduğu yıldaki indirimsiz ücrete, öğrenim gördüğü her yıl için yönetmelikteki oranda artış yapılarak belirlenir.

Bu kuralın iki sonucu vardır:

1. İndirim kalktığında ücret, o yılın yeni kayıt ilanına göre değil, çocuğun kayıt yılındaki indirimsiz ücrete göre hesaplanır.
2. Her yıl için yalnızca yönetmelikteki artış tavanı kadar artış eklenebilir. Hesabın mantığını ücret artış sınırı rehberinde anlattık.

Büyük kardeşin mezuniyet yılı belliyse, küçük kardeşin sonraki yıllarda ödeyeceği tutarı şimdiden hesaplamak bütçe planı için yararlıdır. 4 yıllık toplam maliyet aracına indirimin sürdüğü yıllar ve sona erdiği yıllar için iki ayrı senaryo girebilirsiniz.

Farklı okullarda okuyan kardeşler

Aynı okul grubuna bağlı farklı kampüslerde okuyan kardeşler için indirim uygulanıp uygulanmadığı grubun yönergesine bağlıdır. Yönetmelik, “aynı kurucuya ait kurumlar” ifadesini personel çocukları için kullanır; kardeş indirimi için grup genelinde bir zorunluluk getirmez. Bu yüzden farklı kampüslerde kayıt düşünülüyorsa indirimin geçerli olup olmadığını her iki kampüsün ilanında görmek gerekir.

İndirim ve ek hizmetler

MEB’in öğrenci kayıt sözleşmesi şablonunda eğitim ücreti ile yemek, kahvaltı, kıyafet, kitap-kırtasiye, etüt, servis gibi hizmetler ayrı satırlarda gösterilir. Kardeş indirimi çoğu zaman yalnızca eğitim ücretine uygulanır; ek hizmetler her çocuk için tam ücretli kalabilir. Bu yüzden aile bütçesi yapılırken indirimin eğitim ücretinden sağladığı tasarruf ile ek hizmetlerin toplamı birlikte düşünülmelidir. Örneğin iki çocuğun her biri için yıllık 120.000 TL ek hizmet ödeniyorsa, ailenin toplam ödemesine 240.000 TL eklenir ve yüzde 10’luk kardeş indiriminin toplam içindeki etkisi azalır.

Yemek ve servis gibi hizmetlerde de kardeşe indirim uygulanıp uygulanmadığını sormak gerekir. Servis ücretleri ilin resmî tarifesine bağlı olduğu için kardeş indirimi sözleşmeye yazılmışsa geçerlidir; servis maliyetini kardeş indirimiyle birlikte servis maliyeti aracında hesaplayabilirsiniz.

Personel çocuğu ve diğer indirimlerle ilişkisi

Kardeş indirimi, ailenin başka bir indirim nedeniyle (ör. velinin aynı kurucuya ait bir kurumda çalışması, başarı bursu, şehit ya da gazi çocuğu olma) zaten indirim aldığı durumlarda ayrıca uygulanmayabilir. Yönetmelik yalnızca personel çocuklarını yüzde elli sınırının dışında tutar; diğer indirimlerin birleşip birleşmediği okulun yönergesine bağlıdır. Hangi indirimin uygulandığı sözleşmedeki işaretli kutudan anlaşılır.

Kayıttan önce sorulacaklar

• Kardeş indirimi ilanda yazılı mı, oranı nedir?
• İndirim hangi kardeşe ve hangi ücret kalemine (eğitim ücreti, ek hizmetler) uygulanıyor?
• Diğer indirimlerle nasıl birleşiyor; toplam yüzde elli sınırı aşılıyor mu?
• Kardeş mezun olduğunda ya da ayrıldığında sonraki yılın ücreti nasıl hesaplanacak?
• Farklı kampüslerde okuyan kardeşler için indirim geçerli mi?

Kaynaklar

1. MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (konsolide)
2. OÖKGM Öğrenci Kayıt Sözleşmesi şablonu (Ocak 2025)
3. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (konsolide)