LGS ve özel lise kaydı: karar ve iade kuralları
Özel liseler LGS puanıyla nasıl öğrenci alır, kesin kayıt tercihi nasıl etkiler, resmî liseye yerleşilirse ücret iadesi nasıl olur? 2026 kurallarıyla.
- sınıfı bitiren bir öğrencinin ailesi için temmuz ayı, iki yolun kesiştiği dönemdir: LGS sonuçlarıyla resmî liselere tercih yapmak ya da bir özel liseye kayıt yaptırmak. İki yolun takvimi aynı günlere denk gelir ve biri diğerini etkiler. Aşağıda MEB’in 2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu ile Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin ilgili kurallarını, karar sırasına göre anlatıyoruz.
Özel liseler merkezî yerleştirmede yok
Merkezî yerleştirme; fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu liseleri, Anadolu imam hatip liseleri, proje okulları ve mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programlarını kapsar. Özel ortaöğretim kurumları bu listede yer almaz. Tercih kılavuzuna göre Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bağlı özel ortaöğretim kurumları merkezî sınav puanını esas alarak kendi yönetmeliklerine göre öğrenci alabilir. Yani bir özel lisenin kabul ya da burs koşullarında LGS puanı ya da yüzdelik dilim kullanılabilir, ama bu okulun kendi yönetmeliğine ve duyurusuna dayanan bir kuraldır.
MEB verilerine göre 2024-2025 öğretim yılında Türkiye’de 3.082 özel ortaöğretim kurumu vardı; bunların 2.774’ü genel ortaöğretim, 308’i mesleki ve teknik ortaöğretim kurumuydu. İlinizdeki sayıyı özel liseler sayfasında görebilirsiniz.
Kayıt ile tercih arasındaki kilit kural
2026 kılavuzunun özel okullara ilişkin hükmü şu üç sonucu doğurur:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Özel liseye kesin kayıt | Tercih yapılamaz; kayıttan önce yapılmış tercihler Bakanlıkça iptal edilir |
| Özel liseye aday ya da ön kayıt | Tercih ekranı açılmaz; tercih süresi içinde kayıt iptal ettirilirse tercih yapılabilir |
| Hiç kayıt yok | Normal tercih süreci |
2026’da tercihler ve özel okul kayıtları aynı dönemde, 13–27 Temmuz 2026 arasında yapıldı. Bu yüzden karar tercih süresinin sonuna bırakılırsa iki seçenek birbirini dışlayabilir. Yetenek sınavıyla ve okul özel sınavıyla öğrenci alan okullar (ör. TÜBİTAK ve BAYKAR fen liseleri, güzel sanatlar ve spor liseleri) için de aynı mantık geçerlidir: bu okullara kesin kayıt yaptıran öğrenci tercih yapamaz.
İade kuralı: resmî sınavlı liseye yerleşme
Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 56. maddesi bu durumu öngören özel bir hüküm içerir: öğretim yılı başlamadan sınavla öğrenci alan bir resmî okulun 9. sınıfına kayıt yaptırdığını belgeleyen öğrenciye yıllık ücretin tamamı iade edilir. Normal durumda öğretim yılı başlamadan ayrılan öğrencinin ücretinden yüzde on kesinti yapılır; bu istisna kesintiyi ortadan kaldırır. İade, ayrılış tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yapılır.
Bu hükmün iki sınırı vardır:
- Yalnızca sınavla öğrenci alan resmî okullara kayıt için geçerlidir. Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan bir okula geçiş bu istisnaya girmez.
- Kaydın öğretim yılı başlamadan yapılıp belgelenmesi gerekir.
Nakil dönemlerinde (2026’da 5–7 ve 10–12 Ağustos) merkezî yerleştirmeyle bir okula yerleşip kaydolan öğrencinin durumu da bu çerçevede değerlendirilir; kayıt belgesini özel okula yazılı olarak iletmek gerekir.
Karar sırası: bir yol haritası
- Puan ve dilimi öğrenin. 10 Temmuz’da açıklanan puan ve dilimle, merkezî sınavla öğrenci alan okulların önceki yıl taban ve tavan dilimlerini karşılaştırın.
- Özel lisenin koşullarını yazılı alın. Ücret ilanı, burs ya da indirim oranı, LGS puanına bağlı koşullar ve kayıt son tarihi.
- Kesin kayıt mı, tercih mi? Kesin kayıt tercih hakkını kapatır. Resmî liselerde yerleşme ihtimaliniz yüksekse ve o okulu özel liseye tercih ediyorsanız önce tercih sürecini tamamlamak mantıklıdır.
- Güvence olarak iade kuralını bilin. Özel liseye kesin kayıt yaptırıp daha sonra nakil döneminde sınavlı bir resmî okula yerleşirseniz, okul başlamadan belgelediğiniz sürece ödemenin tamamını geri alabilirsiniz.
- Toplam maliyeti hesaplayın. Dört yıllık lise maliyetini 4 yıllık toplam maliyet aracıyla, burs ve indirimleri burs ve indirim aracıyla görün.
Özel ortaokul mezunları ve resmî liseler
MEB’in 2026 yerleştirme raporu, özel ortaokul mezunlarının önemli bir kısmının merkezî sınavla resmî liselere yerleştiğini gösteriyor: ilk %5’lik dilimde yerleşen 43.850 öğrencinin 13.745’i (%31,35) özel ortaokul mezunuydu; bu dilimden Anadolu liselerine yerleşenlerin %37,87’si, fen liselerine yerleşenlerin %28,78’i özel ortaokuldan geliyordu. Yani özel ortaokuldan özel liseye geçiş tek yol değildir ve tercih süreci özel okul öğrencileri için de belirleyicidir.
Özel lisede ücret ve artış
Özel liseye yeni kayıt, kademe başlangıç sınıfına (9. sınıf ya da hazırlık) kayıttır. Yönetmeliğe göre kademe başlangıç sınıflarında okulun ilan edebileceği ücret, önceki yıl aynı sınıf için ilan ettiği ücrete önceki yılın aralık ayı Yİ-ÜFE ile TÜFE ortalamasının 1,5 katından fazla artış yapılarak belirlenemez; 2026-2027 için bu oran %43,92’dir. Sonraki yıllarda, yani 10, 11 ve 12. sınıflarda ise ara sınıf tavanı (ortalamanın 1,05 katı) uygulanır. Dört yıllık bütçe yaparken ilk yıl için ilan edilen ücreti, sonraki yıllar için ara sınıf tavanını bir üst sınır olarak kullanabilirsiniz; ayrıntılar ücret artış sınırı rehberinde.
Kısa kontrol listesi
- Özel lisenin ücret ilanını ve LGS’ye bağlı kabul/burs koşullarını yazılı aldınız mı?
- Kesin kayıt tarihi tercih süresiyle çakışıyor mu?
- Aday kayıtla kesin kayıt arasındaki farkı ve iptal koşullarını biliyor musunuz?
- Resmî sınavlı liseye yerleşme hâlinde tam iade için hangi belgeyi ne zaman vereceğinizi biliyor musunuz?
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Özel liseler LGS puanıyla mı öğrenci alır?
Özel ortaöğretim kurumları merkezî yerleştirmeye dahil değildir; merkezî sınav puanını esas alarak kendi yönetmeliklerine göre öğrenci alabilirler.
Özel liseye kayıt yaptırırsam resmî liselere tercih yapabilir miyim?
Kesin kayıt yaptırırsanız tercih yapamazsınız ve önceki tercihleriniz iptal edilir. Aday ya da ön kayıt yaptırdıysanız tercih ekranı açılmaz; tercih süresi içinde kaydı iptal ettirirseniz tercih yapabilirsiniz.
Özel liseye ödeme yaptıktan sonra fen lisesine yerleşirsem ne olur?
Öğretim yılı başlamadan sınavla öğrenci alan bir resmî okulun 9. sınıfına kayıt yaptırdığını belgeleyen öğrenciye yıllık ücretin tamamı iade edilir.
Özel lise kayıtları ne zaman yapılır?
2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu’na göre 2026-2027 için özel okul kayıtları 13–27 Temmuz 2026 arasında yapılabildi; yerleştirmeye esas nakil dönemlerinde de özel ortaöğretim kurumlarına kayıt ve nakil yapılabilir.