Özel okul kayıt sözleşmesi, imzalamadan önce
MEB’in kayıt sözleşmesi şablonunda hangi kalemler yer alır, kim imzalar, hangi maddeler haksız şart sayılabilir? Sözleşme öncesi kontrol listesi.
Kayıt sözleşmesi, okulla aranızdaki bütün mali ilişkinin yazılı hâlidir: ne kadar ödeyeceğiniz, hangi hizmeti alacağınız, hangi indirimin neden uygulandığı ve ayrılırsanız ne olacağı bu belgeye bakılarak belirlenir. Özel okul sözleşmeleri tamamen serbest değildir; MEB bir şablon yayımlar ve yönetmelik birçok maddeyi zaten bağlayıcı biçimde düzenler. Aşağıda sözleşmeyi imzalamadan önce neye bakmanız gerektiğini, dayanaklarıyla birlikte sıraladık.

Sözleşmenin dayanağı: MEB şablonu
MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 53. maddesine göre kurumlar öğrenci ücretlerini, veliyle yapacakları ve Bakanlıkça belirlenip Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan özel sözleşmelerde sağlayacaklarını belirttikleri eğitim imkânlarına, yatırım ve hizmetlere göre tespit eder. Bu amaçla Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü bir öğrenci kayıt sözleşmesi şablonu yayımlar (son sürüm Ocak 2025 tarihli).
Şablonun yapısı velinin işini kolaylaştırır:
- Eğitim ücreti ile kıyafet, yemek, kahvaltı, takviye kursu, yatakhane, kitap-kırtasiye (ders kitabı hariç), servis, etüt ve uluslararası program ücretleri ayrı satırlarda ve her biri KDV oranıyla birlikte gösterilir.
- Ödeme şekli (peşin ya da taksitli) ve taksit sayısı işaretlenir.
- Burs ve indirim nedeni (kardeş, personel çocuğu, başarı, şehit ya da gazi çocuğu gibi) ayrıca belirtilir.
Şablonun Ocak 2025 sürümü, 5 Eylül 2025’te değişen ücret artış formülünden önce hazırlandığı için bazı ifadeler eski formülü içerebilir. Uyuşmazlık hâlinde yürürlükteki yönetmelik esastır; güncel formülü ücret artış sınırı rehberinde anlattık.
Kim imzalar?
Yönetmeliğin 31/4 maddesine göre öğrenci kayıt sözleşmesini kurucu ya da kurucu temsilcisi imzalar. Mali sorumluluk kurucuda kalmak şartıyla okul müdürüne ya da personele imza yetkisi verilebilir. Sözleşmeyi imzalayan kişinin yetkili olduğunu, imza sirküleri ya da yetki belgesiyle teyit etmek mümkündür; sonradan doğabilecek uyuşmazlıklarda sözleşmenin kurum adına bağlayıcı olması bu yüzden önemlidir.

Sözleşmedeki ücret ile ilan arasındaki ilişki
Sözleşmedeki ücret, okulun o yıl MEBBİS’e işlediği ücret ilanından yüksek olamaz; okul ilan ettiği ücretin altında kayıt yapabilir ama üstünde ücret isteyemez (md. 54/1-d). Sözleşmede yazan ücretler e-Okul sistemine de işlenir ve ödemeler kurum adına açılıp Bakanlığa bildirilen banka hesabına yapılır (md. 55/3). Okulda devam eden öğrencinin gelecek yılki ücreti de bu sözleşmedeki ücret esas alınarak hesaplanır; yani sözleşmedeki tutar yalnızca bu yılı değil, sonraki yılların artış tabanını da belirler.
Sözleşmeye konamayacak şartlar
Yönetmelik ve tüketici mevzuatı bazı şartları baştan geçersiz kılar. Sözleşmede aşağıdakilerden biri varsa imzalamadan önce açıklama isteyin:
| Şart | Neden sorunlu? | Dayanak |
|---|---|---|
| İlan edilen ücretin üstünde tutar | Okul ilan üstü ücret isteyemez | Yönetmelik md. 54/1-d |
| Bağış, “kayıt parası” gibi ek zorunlu ödemeler | Sayılanlar dışında hiçbir ad altında ücret alınamaz | Yönetmelik md. 54/1-b; MEB Genelgesi 2026/70 |
| Ders kitabı ücreti | Ders kitabı adı altında ücret alınamaz | Yönetmelik md. 53/6 |
| Kıyafetin yalnızca belirli bir satıcıdan alınması zorunluluğu | Kıyafetin serbest piyasadan alınması engellenemez | Yönetmelik md. 64/2 |
| “Ücret hiçbir koşulda iade edilmez” | İade oranları yönetmelikle belirlenmiştir | Yönetmelik md. 56 |
| Burslu öğrenciye geri ödeme taahhüdü | Burslu öğrenciye maddi yükümlülük getiren belge imzalatılamaz | Yönetmelik md. 62 |
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 5. maddesine göre tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür. Standart (matbu) sözleşmelerdeki şartların müzakere edilmediği kabul edilir. Kanunun tanımları, ticari amaçla hareket eden bir kurumla velinin yaptığı hizmet sözleşmesini kapsayacak niteliktedir; bu yüzden yönetmeliğe aykırı bir şartın sözleşmede yazılı olması, onu geçerli hâle getirmez.
Ek hizmetler isteğe bağlıdır
Yönetmeliğin 53/5 maddesine göre yemek, kahvaltı, pansiyon, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt ve uluslararası diploma programı gibi hizmetlerden yalnızca talep eden veliler yararlanır. Bu hizmetlerin ücretleri ayrı ayrı ilan edilir. Sözleşmede bir hizmetin işaretlenmiş olması, onu talep ettiğiniz anlamına gelir; istemediğiniz hizmetin satırının boş bırakıldığını kontrol edin. Ayrıntılar ek ücretler rehberinde.
KDV satırı
Özel okul eğitim hizmetleri KDV oranları kararının (II) sayılı listesinde yer alır ve 7 Temmuz 2023 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı’ndan bu yana bu listedeki hizmetlerde oran yüzde ondur. Şablonda her kalemin KDV oranı ayrıca gösterildiği için toplam tutarın KDV dahil olup olmadığı sözleşmeden anlaşılmalıdır. Farklı okulları karşılaştırırken tutarları aynı esasa (KDV dahil) getirmek yanlış karşılaştırmayı önler.
Taksit ve ödeme kanıtları
Taksitli ödemede vadelerin ve tutarların sözleşmeye tek tek yazılması, sonradan doğabilecek “gecikme” tartışmalarını önler. Yönetmeliğe göre ücretler kurum adına açılan ve Bakanlığa bildirilen banka hesabına yatırılır; dekontlar bu yüzden ödemenin en güçlü kanıtıdır. Ders yılı sonunda öğrenim ücreti ödenmeyen öğrencinin kaydı okul tarafından yenilenmeyebilir ve bu öğrencinin nakli başka bir özel okula ya da resmî okula yapılır (md. 55/2); ödeme takvimi bu nedenle bütçenizle uyumlu seçilmelidir.
İmzalamadan önce kontrol listesi
- Sözleşmedeki eğitim ücreti, okulun MEBBİS ilanındaki tutarı aşıyor mu?
- Ek hizmetler ayrı satırlarda mı; istemediğiniz hizmet işaretlenmiş mi?
- Her kalemin KDV oranı ve KDV dahil/hariç durumu açık mı?
- Ödeme planı (peşin, taksit sayısı, vadeler) ve indirim nedeni yazılı mı?
- İade maddesi yönetmelikteki yüzde on kesinti ve bir aylık iade süresiyle uyumlu mu?
- Sözleşmeyi imzalayan kişinin kurum adına yetkisi var mı?
- Size imzalı bir nüsha verildi mi?
Ödeme planını değerlendirmek için taksit karşılaştırma aracını, çok yıllık toplamı görmek için 4 yıllık toplam maliyet aracını kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Özel okul sözleşmesini okul kendi mi hazırlar?
Yönetmeliğe göre ücretler, Bakanlıkça belirlenip Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nün sitesinde yayımlanan sözleşme esas alınarak belirlenir. MEB’in yayımladığı öğrenci kayıt sözleşmesi şablonu bu amaçla kullanılır.
Sözleşmeyi kim imzalar?
Kayıt sözleşmesini kurucu ya da kurucu temsilcisi imzalar; mali sorumluluk kurucuda kalmak şartıyla okul müdürüne veya personele imza yetkisi verilebilir.
Sözleşmedeki bir madde bana aykırı geliyorsa ne olur?
6502 sayılı Kanun’a göre tüketiciyle müzakere edilmeden konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür; standart sözleşmedeki şartların müzakere edilmediği kabul edilir.
Sözleşmedeki ücret KDV dahil mi?
MEB şablonunda her kalem KDV oranıyla birlikte gösterilir. Özel okul eğitim hizmetlerinde KDV oranı yüzde ondur; tutarın KDV dahil mi hariç mi yazıldığını kontrol edin.